काठमाडौं । तेह्रथुम, संखुवासभा र ताप्लेजुङको संगमस्थलमा रहेको तीनजुरे–मिल्के–जलजले क्षेत्र यतिबेला लालीगुराँसले ढकमक्क बनेको छ ।
नेपालमा पाइने कुल ३२ प्रजातिका गुराँसमध्ये यस क्षेत्रमा मात्रै २८ प्रजातिका गुराँस पाइने हुनाले यसलाई ‘गुराँसको राजधानी’ समेत भनिन्छ । वसन्त ऋतुको आगमनसँगै वनैभरि फुलेका विभिन्न रङका गुराँसले यो क्षेत्र कुनै प्रकृतिको रङ्गीन गलैँचा झैं देखिएको छ ।
समुद्री सतहबाट करिब १ हजार ७ सयदेखि ५ हजार मिटरसम्मको उचाइमा फैलिएको यस क्षेत्रमा फागुनदेखि वैशाखसम्म गुराँस फुल्ने मुख्य समय हो । यहाँ विश्वमै दुर्लभ मानिएका प्रजातिदेखि लिएर गाढा रातो, गुलाबी, सेतो र हल्का पहेंलो रङका गुराँसका फूलहरू देख्न सकिन्छ । जैविक विविधताको दृष्टिले अत्यन्तै धनी मानिने यो क्षेत्र गुराँसको अध्ययन र अनुसन्धान गर्न चाहनेहरूका लागि खुला प्रयोगशाला जस्तै बनेको छ ।
पछिल्लो समय आन्तरिक पर्यटनको आकर्षण बढ्दै गएपछि धरान, धनकुटा, झापा र विराटनगर जस्ता सहरहरूबाट हजारौँ पर्यटक गुराँस हेर्न यहाँ आइपुग्ने गरेका छन् । पर्यटकहरूको चाप बढेसँगै वसन्तपुर, लसुने र चौकी जस्ता स्थानीय बजारहरूमा चहलपहल पनि निकै बढेको छ । गुराँसको वनसँगै मकालु, कञ्चनजङ्घा र सगरमाथा जस्ता हिमश्रृङ्खलाको अवलोकन गर्न पाउनु यहाँको अर्को प्रमुख विशेषता हो ।
प्राकृतिक सुन्दरताले भरिपूर्ण भए तापनि यो क्षेत्र संरक्षण र पूर्वाधारको अभावमा ओझेलमा परेको छ । वन डढेलो, अव्यवस्थित सडक निर्माण र गुराँसका बोटहरू दाउराका लागि काटिने क्रमले यसको अस्तित्वमा चुनौती थपेको छ ।
स्थानीय बासिन्दा र संरक्षणकर्मीहरूले यो क्षेत्रलाई राष्ट्रिय निकुञ्ज वा विशेष संरक्षण क्षेत्रका रूपमा विकास गरी पर्यटन प्रवर्द्धन गर्न सरकारसँग माग गर्दै आएका छन् ।तीनजुरे पुग्नका लागि कोशी राजमार्गको धरान–धनकुटा हुँदै तेह्रथुमको वसन्तपुरसम्म यातायातको सहज पहुँच रहेको छ । त्यहाँबाट छोटो पैदल यात्रा वा साना सवारी साधन प्रयोग गरेर गुराँसको मनमोहक वनभित्र प्रवेश गर्न सकिन्छ । प्रकृतिको यो अनुपम उपहारलाई जोगाउन सके पूर्वी नेपालको आर्थिक विकास र पर्यटनमा यसले ठूलो टेवा पुर्याउने देखिन्छ ।


